راهنمای جامع تخلیه ژل صورت بدون جراحی؛ هر آنچه باید بدانید

امروزه زیبایی و جوانسازی پوست با استفاده از فیلرها و ژل‌های تزریقی به یکی از پرطرفدارترین روش‌های غیرتهاجمی در جهان و ایران تبدیل شده است. تزریق ژل می‌تواند خطوط اخم، خنده و چین و چروک‌های ناشی از افزایش سن را پر کرده و فرم‌دهی به گونه، لب و چانه را بهبود بخشد. اما همان‌طور که انجام این پروسه نیازمند مهارت و دقت است، گاهی اوقات شرایطی پیش می‌آید که فرد یا پزشک متخصص تصمیم به حذف این مواد می‌گیرند. سوال اصلی اینجاست که تخلیه ژل صورت بدون جراحی چگونه انجام می‌شود؟ آیا خطرناک است؟ و چه کسانی کاندید مناسبی برای آن هستند؟

در این مقاله به بررسی دقیق فرآیند تخلیه ژل، انواع روش‌ها، مراقبت‌های ضروری و پاسخ به سوالات رایج شما خواهیم پرداخت تا با دیدی باز و آگاهانه برای سلامت پوست خود تصمیم بگیرید.

تخلیه ژل صورت بدون جراحی؛ چه زمانی لازم است؟

تخلیه ژل یا همان حذف فیلرهای پوستی، پروسه‌ای است که در آن ماده تزریق شده از زیر پوست خارج می‌شود یا تجزیه می‌گردد. اگرچه اکثر افراد از نتیجه تزریق ژل راضی هستند، اما سناریوهایی وجود دارد که تخلیه ژل نه تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت پزشکی یا زیبایی شناختی است. درک این زمان‌بندی بسیار حیاتی است چرا که در برخی موارد (مانند عوارض حاد عروقی) هر ثانیه اهمیت دارد.

۱. عوارض فوری و اورژانسی (خطرناک‌ترین حالت)

مهم‌ترین و فوری‌ترین دلیل برای تخلیه ژل، بروز عوارض عروقی است. اگر ژل به اشتباه داخل یک رگ خونی تزریق شود یا فشار زیادی به عروق وارد کند، می‌تواند جریان خون را مسدود کند. این امر می‌تواند منجر به کبودی شدید، تغییر رنگ پوست به رنگ آبی یا بنفش، و در بدترین حالت به

نکروز (مرگ بافت)منجر شود. در چنین شرایطی، تخلیه فوری ژل با آنزیم هیالورونیداز تنها راه نجات بافت است. هر لحظه تاخیر می‌تواند باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیر به پوست صورت شود.

۲. نامتقارنی و فرم‌دهی نامناسب

گاهی اوقات عوارض تهدیدکننده زندگی نیستند، اما از نظر زیبایی آزاردهنده‌اند. نامتقارنی صورت یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه افراد برای تخلیه ژل است. ممکن است یک سمت گونه بزرگتر از طرف دیگر باشد، یا لب‌ها به صورت نامتقارن پر شده باشند. همچنین، گاهی پزشک یا تزریق‌کننده بیش از حد ژل تزریق می‌کند که باعث چهره‌ای مصنوعی و پرحجم می‌شود. در این موارد، تخلیه جزئی یا کامل ژل می‌تواند هارمونی چهره را بازگرداند.

۳. گلوله شدن و سفت شدن ژل (گرانولوم)

با گذشت زمان، ممکن است بدن نسبت به ژل تزریق شده واکنش نشان دهد. سیستم ایمنی ممکن است دور ژل دیواره بکشد و آن را به عنوان یک جسم خارجی شناسایی کند. این اتفاق باعث ایجاد توده‌های سفت و کوچک زیر پوست می‌شود که به آن‌ها گرانولوم می‌گویند. این توده‌ها هم از نظر ظاهری بد هستند و هم ممکن است هنگام لمس دردناک باشند. تخلیه ژل در این نواحی بهترین راه درمان است.

۴. تغییر رنگ پوست (تیره یا آبی شدن)

گاهی اوقات ژل تزریق شده در ناحیه زیر چشم یا اطراف لب، به دلیل نازک بودن پوست، باعث ایجاد سایه‌ای آبی یا خاکستری می‌شود که به آن «تایندال اثر» می‌گویند. این حالت زمانی رخ می‌دهد که ژل بسیار سطحی تزریق شده باشد. تخلیه ژل می‌تواند این ظاهر خسته و کدر را از بین ببرد.

۵. تغییر سلیقه یا نیاز به تغییر استایل

مدهای زیبایی همواره در حال تغییر هستند. فرمی که ۵ سال پیش محبوب بوده، امروز ممکن است دیگر مورد پسند نباشد. بسیاری از افراد که سال‌ها پیش ژل تزریق کرده‌اند، امروز ترجیح می‌دهند چهره‌ای طبیعی‌تر داشته باشند و مایل هستند اثرات ژل‌های قدیمی را از بین ببرند.

 چه نوع ژل‌هایی نیاز به تخلیه دارند؟

یکی از مهم‌ترین نکات قبل از اقدام به تخلیه ژل، شناخت نوع ماده‌ای است که به پوست شما تزریق شده است. تمام فیلرها یکسان نیستند و قابلیت حذف آن‌ها با هم متفاوت است.

ژل‌های هیالورونیک اسید (قابل حذف بهترین روش)

رایج‌ترین و محبوب‌ترین نوع ژل در دنیا، ژل‌های بر پایه اسید هیالورونیک هستند. این ماده به طور طبیعی در بدن انسان وجود دارد و وظیفه جذب آب و آبرسانی به پوست را بر عهده دارد. بزرگترین مزیت این ژل‌ها این است که «دکمه برگشت» دارند؛ یعنی می‌توان آن‌ها را با تزریق یک آنزیم خاص به نام هیالورونیداز کاملاً از بین برد.
برندهای معروفی مانند ژوویدرم (Juvederm) رستیلن (Restylane) استلژن (Stylage) آلایا (Alaya) سینافیل (Sinafil) و تئوسیال (Teosyal) همگی در این دسته قرار می‌گیرند. اگر ژل شما یکی از این برندها یا هر برند دیگری است که پایه آن هیالورونیک اسید است، خوشبختانه می‌توانید بدون جراحی و به راحتی آن را تخلیه کنید.

ژل‌های غیرهیالورونیک (چالش‌برانگیز)

برخی از فیلرها دائمی یا نیمه‌دائمی هستند و پایه هیالورونیک ندارند. این مواد شامل:
کلسیم هیدروکسی‌آپاتیت (مانند رادیس): این مواد سخت‌تر هستند و معمولاً خود به خود جذب می‌شوند، اما اگر نیاز به حذف فوری داشته باشند، تخلیه آن‌ها با آنزیم ممکن نیست و بسیار دشوار است.
پلی‌متیل‌متاکریلات (PMMA): این نوع فیلرها دائمی هستند و به عنوان یک ایمپلنت زیر پوست عمل می‌کنند. حذف آن‌ها تقریباً غیرممکن است مگر با جراحی‌های بسیار سنگین و خطرناک که ممکن است جای زخم عمیقی به جا بگذارند.
سیلیکون و روغن‌های تزریقی: استفاده از این مواد به شدت ممنوع است و حذف آن‌ها یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پزشکی زیبایی است. معمولاً نیاز به جراحی، لیپوساکشن یا مصرف داروهای خاص دارد.

بنابراین، قبل از هر اقدامی، حتماً باید بدانید چه نوع ماده‌ای در صورت شما تزریق شده است. اگر برند ژل را نمی‌دانید، پزشک می‌تواند با معاینه بالینی نوع آن را تا حد زیادی تشخیص دهد.

 تخلیه ژل با آنزیم چگونه انجام می‌شود؟

استانداردترین، ایمن‌ترین و سریع‌ترین روش برای تخلیه ژل‌های هیالورونیک، استفاده از آنزیم هیالورونیداز (Hyaluronidase) است. این آنزیم به طور طبیعی در بدن موجود است و وظیفه‌اش شکستن پیوندهای اسید هیالورونیک است. وقتی این آنزیم به محل تزریق ژل وارد می‌شود، مانند یک «حل‌کننده» عمل کرده و ساختار ژل را می‌شکند و آن را به مایعات رقیق تبدیل می‌کند که به راحتی توسط بدن جذب و دفع می‌شود.

مراحل انجام تخلیه ژل با آنزیم

این پروسه معمولاً در کلینیک و به صورت سرپایی انجام می‌شود و مراحل زیر را شامل می‌شود:

۱. مشاوره و معاینه: پزشک ابتدا صورت شما را معاینه می‌کند، عمق، حجم و نوع ژل را تشخیص داده و میزان آنزیم مورد نیاز را تعیین می‌کند.
۲. بی‌حسی:برای جلوگیری از درد، پزشک از کرم بی‌حس‌کننده (لیدوکائین) یا تزریق بی‌حسی موضعی در ناحیه مورد نظر استفاده می‌کند. این کار باعث می‌شود پروسه تقریباً بدون درد باشد.
۳.تزریق آنزیم:پزشک سوزن بسیار نازکی را به داخل یا اطراف توده ژل وارد کرده و آنزیم هیالورونیداز را تزریق می‌کند. در برخی موارد، ممکن است از کانول (سوزن‌های گرد و blunt) برای جلوگیری از آسیب به عروق استفاده شود.
۴.ماساژ ملایم:بلافاصله پس از تزریق، پزشک ممکن است با ماساژ بسیار ملایم، پخش شدن آنزیم در بافت ژل را تسهیل کند.
۵.صبر و مشاهده:اثر آنزیم فوری نیست. معمولاً بیمار باید ۲۴ تا ۴۸ ساعت صبر کند تا ژل کاملاً آب شود.

چند جلسه نیاز است؟

در بسیاری از موارد، تنها یک جلسه کافی است تا ۸۰ تا ۹۰ درصد ژل از بین برود. اما اگر حجم ژل بسیار زیاد باشد (مثلاً تزریق‌های قدیمی و حجم بالا)، ممکن است نیاز به جلسه دوم با فاصله دو هفته باشد. پزشکان معمولاً در جلسه اول محتاط عمل می‌کنند تا از تخلیه بیش از حد و ایجاد گودی جلوگیری کنند.

 مراقبت‌های بعد از تخلیه ژل

پس از انجام تخلیه ژل، نحوه مراقبت از پوست تاثیر مستقیمی بر نتیجه نهایی، کاهش عوارض و سرعت بهبودی دارد. رعایت نکات زیر به شدت توصیه می‌شود:

مراقبت‌های فوری (۲۴ ساعت اول)

لمس نکنید:تا ۲۴ ساعت محل تزریق را نشویید، لمس نکنید و به هیچ وجه ماساژ ندهید. اجازه دهید آنزیم کار خود را بدون دخالت خارجی انجام دهد.
عدم خوابیدن روی صورت: سعی کنید به پشت بخوابید و فشار مستقیم به ناحیه تخلیه شده وارد نکنید.
پرهیز از گرما:از رفتن به سونا، حمام داغ، جکوزی و قرار گرفتن در معرض نور مستقیم و شدید خورشید خودداری کنید. گرما باعث افزایش تورم و گشاد شدن عروق می‌شود.

مراقبت‌های روزهای بعد (تا یک هفته)

کمپرس سرد:برای کاهش کبودی و تورم که از عوارض طبیعی این کار است، می‌توانید در روزهای اول از کمپرس سرد (یخ پیچیده در دستمال) به صورت غیرمستقیم استفاده کنید.
عدم ورزش سنگین:به مدت ۴۸ ساعت تا یک هفته از انجام هرگونه ورزشی که ضربان قلب را بالا می‌برد و باعث تعریق می‌شود، خودداری کنید. تعریق می‌تواند باعث عفونت در محل تزریق شود.
مصرف آب فراوان:نوشیدن آب زیاد به دفع سریع‌تر مواد تجزیه شده از بدن و آبرسانی به پوست کمک می‌کند.
عدم مصرف داروهای رقیق‌کننده خون:اگر پزشک منع نکرده است، تا چند روز از مصرف آسپرین، ایبوپروفن و مکمل‌های روغن ماهی (که خون را رقیق می‌کنند و کبودی را تشدید می‌کنند) خودداری کنید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر پس از تخلیه ژل با علائمی مانند درد شدید و غیرقابل تحمل، تورم پیشرونده، قرمزی شدید، تب، یا ترشحات چرکی مواجه شدید، باید فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. این علائم می‌تواند نشانه عفونت یا واکنش آلرژیک باشد.

 تخلیه ژل برای چه افرادی توصیه نمی‌شود؟

با وجود ایمن بودن آنزیم هیالورونیداز، این پروسه برای همه افراد مناسب نیست. برخی گروه‌ها باید با احتیاط بسیار زیاد یا اصلاً این کار را انجام ندهند:

۱. زنان باردار و شیرده

تحقیقات کافی و قطعی در مورد تاثیر آنزیم هیالورونیداز روی جنین یا نوزاد وجود ندارد. از آنجا که ایمنی جنین در اولویت است، پزشکان معمولاً انجام تخلیه ژل را در دوران بارداری و شیردهی به تاخیر می‌اندازند، مگر در شرایط اورژانسی که منافع آن به مراتب بیشتر از خطرات باشد.

۲. افراد با سابقه حساسیت شدید

اگر سابقه آلرژی شدید به نیش زنبور عسل، نیش زنبور گوزن یا محصولات مشابه دارید، باید حتماً پزشک خود را مطلع کنید. آنزیم هیالورونیداز مشتق شده از منابع حیوانی است و ممکن است در افراد حساس باعث واکنش‌های آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) شود. در این موارد، پزشک ممکن است نیاز به انجام تست آلرژی داشته باشد.

۳. مبتلایان به بیماری‌های خودایمنی

افرادی که از بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس یا روماتیسم مفصلی رنج می‌برند، سیستم ایمنی آن‌ها بیش از حد فعال یا سرکوب شده است. تزریق هرگونه ماده خارجی، حتی آنزیم‌های تجزیه‌کننده، ممکن است واکنش‌های غیرقابل پیش‌بینی در بدن آن‌ها ایجاد کند.

۴. وجود عفونت فعال پوستی

اگر در ناحیه‌ای که قرار است ژل تخلیه شود، جوش فعال، زخم باز، عفونت قارچی یا هرگونه ضایعه پوستی عفونی وجود دارد، تخلیه ژل نباید انجام شود. تزریق در این ناحیه می‌تواند عفونت را به عمق بافت‌ها منتقل کرده و وضعیت را وخیم‌تر کند.